Geçtiğimiz haftalarda yerel basında Ereğli’ nin tarihi mirasına ait yapıların bakımsızlık ve çağdışı tutumlara maruz kalması ve “Bir Tarih Yok Oluyor”, “Tarihi Kervansaraya Kilit Vuruldu” ve “Tarihi Şifa Hamamına Ne Oldu?” şeklinde manşetler Ereğli’nin sahip olduğu yeraltı ve yerüstü zenginliklerinin nasıl görmezden gelindiğini ve mevcut yapıların ise göz göre göre nasıl heba edildiğini göstermiştir.

Ereğli Hititlerden başlamak üzere Frigler, Asurlular, Roma-Bizans Krallıkları, Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde önemini hiç yitirmemiş, bu medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir kent olarak tarihi bir zenginliğe sahiptir. Fakat bu zamana kadar yapılanlar tarihi eserleri ortaya çıkarmaktan ziyade mevcut olanları da koruyamamak şeklinde geliştiği için bugün Ereğlililer dahi şehirlerinin yer altı kültür mirasından habersizdirler. Tarihsel geçmişi önemli uygarlıklara ev sahipliği yapan Ereğli’nin zengin bir kültürel hazineye sahip olduğu da bu nedenle aşikardır. Çoğu tarihi eserimiz, kaleler, kiliseler maalesef günümüz itibariyle yok olmuş durumdadır, var olanlar ve var olduğu bilinmesine rağmen henüz arkeolojik çalışmalarla ortaya çıkarılmamış yeraltı hazineleri ise Ereğli’nin turizm alanında etkisizliğine neden olmaktadır.

Devamı 2’de..

Ereğli’nin gerek dünya kültürel miras turizminde yer alması gerekse de bu nedenle yerli-yabancı turistleri çekerek ekonomik ve sosyal gelişimine fayda sağlayacak olması nedeniyle gerekli tarihi ve arkeolojik çalışmalar, Belediyenin bilgilendirme, teşvik ve daveti ile gerek Kültür ve Turizm Bakanlığı ile gerekse de tarih ve arkeoloji araştırmalarına bütçe ayıran devlet ve vakıf üniversiteleri yardımıyla gerçekleştirilebilir ve girişimde bulunulabilir. Tabi bu zamana kadar bu yönde bir girişimin bulunmaması yerel iktidarların kültür ve arkeolojik çalışmalara eğilmemesi Ereğli’nin makus talihinin de pek değişmeyeceğini göstermektedir. Ereğli’de bakım, reklam ve turizme kazandırılmayı bekleyen tarihi kalıntıların bazılar şunlardır;

İvriz’de bulunan “Adak Anıtı” tanrıya adak olarak sunulacak bir boğanın bir kişi tarafından kaya anıta götürülmekte olduğunu gösteren bir eserdir. Bunun yanında M.Ö. 100 yılına ait olduğu tahmin edilen Beyköyü sınırlarındaki “Küçük Göztepe Tümülüsü” ile 1974 yılında yapılan arkeolojik kazılar sonucunda Bergama Kralı Mitrades’ e ait altın sikkesi, altın kaplamalı ahşap mezar sandukası ve altın didemlerinin bulunduğu“Büyük Göstepe Tümülüsü”, tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılan yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesiyle oluşan ve çoğu kez içinde yapı kalıntılarının gömülü bulunduğu yayvan tepeler olan höyükler yönünden de zengin olan Ereğli, M.Ö. 2000’ den itibaren Grek, Roma dönemi yerleşim alanı olan “Akhöyük”,  ilkçağda yerleşim yeri olarak kullanılan Grek ve Romaluların yaşadığı “Çiller Höyüğü”, Aziziye Kasabası civarında Hitit, Bizans, Selçuklu döneminde yerleşim alanı olarak kullanılan “Kara Höyük”, Yeniköy’ ün doğusunda yer alan Friglerin yerleşim alanı olarak kullandığı “Zincirli Höyük”, artık sadece birkaç duvarı günümüze kalan “İvriz Kalesi”, İvriz’de yer alan Romalılar, Ermeniler, Hırstiyanlar ve Bizanslıların kullandığı “İki Delikli Kale”, şuan harap olmuş “Mindos Kalesi”, sadece duvarları kalmış “Tont Kalesi” bunlardan bazılarıdır.

Ereğli’nin asıl kazancı olacak ve dünya turizmine açılabilecek en önemli zenginliği ise yeraltı şehirleridir. Bu şehirleri ortaya çıkarılması turistler için merak konusu olarak hem ekonomik olarak hem de tanınırlık açısından Ereğli’ye fayda sağlayacaktır. Zira yeraltı şehirleri zenginliği bilinen fakat bu zamana kadar hiçbir dönem üzerine çalışılmayan bu zenginlik şimdi keşfedilmeyi beklemektedir.

1994 yılında yapılan bazı araştırma ve kazılarda Heraklie şehrinin yerinin tespit edildiğini ve varlığının ispat edildiğini biliyoruz.

Bunun dışında şuan sadece Helenistik ve Roma dönemlerine ait kemerli ve sütunlu sarnıçları ayakta bulunan “Karaburun Antik Kenti”, Bizans döneminde yerleşim alanı olarak kullanılan şehrin ana giriş, hamam ve dini yapıları ayakta olan ve antik mezarları bulunan Oymalı Köyü yakınlarındaki “Dağören Antik Kenti”, Geç roma ve Bizans dönemine ait yapıları olan “Beyören Antik Kenti”, Halkapınar Beydoğan köyü sınırlarındaki büyük bölümü yıkık fakat kilisesinin ortastat ve sütunları yana yıkılmış şekilde bulunan “Anaru Antik Kenti”, keşfedilmesi için çalışmalar yapılması gereken büyük antik kentlerimizdendir.

Tarihi manastırlar da Ereğli’de çokça bulunmasına rağmen zamana ve haydutlara boyun eğmek zorunda kalıp yok olan eserlerdendir, var olanları ise şuan harap biçimde unutulmuş haldedir. Ereğli’de manastırların da çokça yer almasının sebebi hıristiyanların Aziz Paulus ile Anadoludaki faaliyetlerini Divle ve Ereğli’den başlatmasıdır. Erken Bizans dönemine ait “Kızlar-Oğlanlar Manastırı”,  Hıristiyanlığın ilk yıllarındaki baskıdan kurtulmak için yapılan Ayrancı-Ereğli yoluna hakim bulunan “Koçak Manastırı” da Ereğli’nin hıristiyan dünyası için var olan eserlerindendir.Tarihi Mescidler yönünden de zengin olan Ereğli’de 1551 yılında Kanuni Sultan Süleyman zamanında yapılan müzenin bitişiğinde bulunan“Ağalar Mescidi”, “İvriz Mescidi”, çok bakımsız olsa da sapasağlam duran Karapınar-Emirgazi yolunda bulunan 16.yy’a ait “Kıcıkışla Mescidi”de bakım ve reklam bekleyen dini tarihi eserlerimizdendir.

Umuyorum ki yeni dönemde belediyeler bu konuya el atıp mevcut yapıları koruyup, var olan fakat keşfedilmemiş yeraltı eserlerinin ortaya çıkarılmasına yönelik de çalışmalar yapacaktır. CHP Ereğli İlçe Teşkilatı bu konuda projeler hazırlayıp Kültür ve Turizm Bakanlığı, üniversiteler, arkeologlar ve sanat tarihçileri ile ilişkide olup projeleri Ereğli halkının kendisine belediye başkanlığı seçiminde vereceği icazet ile gerçekleştirmeye başlayacak ve bu yönde girişimlere bulunacaktır.